O‘SMIRLARDA YOLG’ON VA MANIPULYATSIYANING SHAKLLANISHIDA NEYROKOGNITIV, IJTIMOIY VA MOTIVATSION OMILLARNING PSIXOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
o’smirlarda yolg’on, manipulyatsiya, neyrokognitiv omillar, ijtimoiy omillar, motivatsion omillar, psixologik tahlil.Abstract
O’smirlarda yolg‘on va manipulyatsiya xatti-harakati murakkab psixologik hodisa bo‘lib, unda neyrokognitiv, ijtimoiy va motivatsion omillar o‘zaro ta’sir qiladi. Ushbu maqola yoshlarda yolg‘onning shakllanish mexanizmlari va motivlarini o‘rganadi, xususan, ijroiy nazorat, xotira, diqqat, hissiy nazorat, tengdoshlar ta’siri va shaxsiy motivatsiyaning yolg‘on va manipulyatsiyaga qanday ta’sir qilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot shuningdek, yolg‘onni aniqlash, oldini olish va axloqiy rivojlanishni rag‘batlantirish bo‘yicha amaliy strategiyalarni ham ko‘rib chiqadi. Ushbu mexanizmlarni tushunish psixologlar, pedagoglar, ota-onalar va siyosatchilar uchun yoshlarda halollikni rivojlantirish, ijtimoiy munosabatlarni yaxshilash va yolg‘onning salbiy oqibatlarini kamaytirish imkonini beradi.
References
1. Ekman, P. (2001). Telling Lies: Clues to Deceit in the Marketplace, Politics, and Marriage. New York: W.W. Norton & Company.
2. Ekman, P., & O’Sullivan, M. (2006). Why Kids Lie: How Parents Can Encourage Truthfulness. New York: Times Books.
3. Vrij, A. (2008). Detecting Lies and Deceit: Pitfalls and Opportunities. Chichester: John Wiley & Sons.
4. O’Sullivan, M., Frank, M. G., & Ekman, P. (2006). The Wizard Project: Developing True Lie Detectors. Journal of Nonverbal Behavior, 30(1), 1–22.
5. DePaulo, B. M., & Kirkendol, S. E. (1989). The Motivational Impairment Effect in Deception. Journal of Nonverbal Behavior, 13(4), 235–248.
