SHOVQIN VA STRESS O‘RTASIDAGI BIOFIZIK BOG‘LIQLIK.
Keywords:
Shovqin, stress, biofizika, akustik ta’sir, nerv tizimiAbstract
Mazkur maqolada shovqin va stress o‘rtasidagi biofizik bog‘liqlik ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Atrof-muhitdagi yuqori intensivlikdagi akustik tebranishlarning inson organizmiga ta’siri, ayniqsa markaziy nerv tizimi, yurak-qon tomir faoliyati hamda gormonal muvozanatga ko‘rsatadigan biofizik o‘zgarishlari yoritilgan. Shovqin ta’sirida organizmda kortizol va adrenalin kabi stress gormonlari miqdorining ortishi, vegetativ nerv tizimi faoliyatining buzilishi hamda psixoemotsional holatdagi salbiy o‘zgarishlar kuzatilishi ilmiy manbalar asosida izohlangan. Tadqiqot davomida shovqinning davomiyligi, chastotasi va intensivligi insonning fiziologik holati bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinib, uzoq muddatli akustik stressning sog‘liq uchun xavf omili ekanligi asoslab berilgan. Maqola natijalari shovqin darajasini nazorat qilish va stress profilaktikasida biofizik yondashuvlarning ahamiyatini ko‘rsatadi.
References
1. Hall J.E. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. Philadelphia: Elsevier, 2021.
2. Ganong W.F. Review of Medical Physiology. New York: McGraw-Hill Education, 2020.
3. Beranek L.L. Noise and Vibration Control Engineering. Wiley Publishing, 2019. 4. Kryter K.D. The Effects of Noise on Man. Academic Press, 2018.
4. Sapolsky R.M. Why Zebras Don’t Get Ulcers: Stress and Human Health. New York: Holt Paperbacks, 2017.
5. World Health Organization. Environmental Noise Guidelines for the European Region. WHO Publications, 2018.
6. Ismoilov A., Rahimov Q. “Shovqinning inson fiziologiyasiga ta’siri.” Biofizika va tibbiyot jurnali, 2022, №4, 45–49-betlar.
7. Ahmedov B. Ekologik biofizika asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya nashriyoti, 2020.
