TROMBOZ VA EMBOLIYANI OLDINI OLISH STRATEGIYALARI

Authors

  • Zarina Tillayeva
  • Latofat Nabiyeva
  • Komila Tojiyeva

Keywords:

tromboz, emboliya, venoz tromboemboliya, chuqur vena trombozi, o‘pka emboliyasi

Abstract

Tromboz va emboliya yurak-qon tomir tizimining eng xavfli patologik holatlaridan bo‘lib, ular qon tomir ichida tromb hosil bo‘lishi yoki hosil bo‘lgan tromb, yog‘, havo, amniotik suyuqlik yoki boshqa materiallarning qon oqimi orqali boshqa joyga ko‘chib borishi natijasida yuzaga keladi. Ayniqsa chuqur vena trombozi va o‘pka arteriyasi emboliyasi klinik amaliyotda og‘ir asoratlar, nogironlik va o‘limga olib kelishi mumkin. Venoz tromboemboliya chuqur vena trombozi va o‘pka emboliyasini o‘z ichiga oladi hamda CDC tomonidan “jiddiy, lekin oldini olish mumkin bo‘lgan” holat sifatida ta’riflanadi.
Tromboz va emboliyani oldini olishda asosiy strategiyalar quyidagilardan iborat: xavf omillarini erta aniqlash, bemorni harakatlantirish, mexanik profilaktika, antikoagulyant dori vositalari, jarrohlikdan keyingi kuzatuv, surunkali kasalliklarni nazorat qilish, sog‘lom turmush tarzi va bemorlarni xabardor qilish. NICE tavsiyalari kasalxonadagi 16 yoshdan katta bemorlarda venoz tromboemboliya xavfini baholash va kamaytirishga qaratilgan bo‘lib, xavf guruhidagi bemorlarni aniqlash va profilaktik choralarni tanlash muhimligini ta’kidlaydi.

References

1. Centers for Disease Control and Prevention. Venous Thromboembolism — Blood Clots.

2. NICE. Venous thromboembolism in over 16s: reducing the risk of hospital-acquired deep vein thrombosis or pulmonary embolism. NG89.

3. American Society of Hematology. VTE Guidelines: Prophylaxis for Medical Patients.

4. American Society of Hematology. VTE Guidelines: Prevention in Hospitalized Surgical Patients.

5. Anderson D.R. et al. ASH 2019 guidelines for management of venous thromboembolism: prevention in surgical hospitalized patients. Blood Advances.

6. European Society of Anaesthesiology and Intensive Care. Perioperative Venous Thromboembolism Prophylaxis: First Update, 2024.

7. Guyton A.C., Hall J.E. Textbook of Medical Physiology. Elsevier.

8. Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins Basic Pathology. Elsevier.

9. Braunwald E. Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine. Elsevier.

10. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar. Toshkent.

Downloads

Published

2026-09-19